Yaşlılar Evde Güvende mi?

Türkiye’de her 4 haneden birinde yaşlı bireyler yaşıyor. Yalnız yaşayan yaşlıların sayısı ise 1 milyon 750 binin üzerinde. Evlerinde güvende olduklarını varsaydığımız büyüklerimiz, sandığımız kadar güvende olmayabilir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 65 yaş üzerindeki her 3 kişiden biri, yılda en az 1 kere düşüyor.

Ev kazaları, sakatlanmalara ve hayati risklere neden olabilir. Özellikle yaşlanmanın getirdiği görme, işitme ve koku alma yetilerindeki bozulmalar, güçsüzlük ve denge kaybı gibi etkenler varsa pek çok kaza yaşanabilir.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre, Türkiye’de 2024 yılında toplam 26 milyon 599 bin 261 haneden 6 milyon 726 bin 583’ünde, yaşlı nüfus olarak tanımlanan, 65 ve daha yukarı yaşta en az bir fert bulunuyor. Diğer bir ifadeyle, her 4 haneden birinde en az bir yaşlı var. Aynı rapor, Türkiye’de 1 milyon 750 bin 900 yaşlının tek başına yaşadığını söylemekte. Ailesiyle veya yalnız yaşayan büyükler için ev kazalarını azaltabilecek tedbirlerin alınması, olumsuz sonuçları önleyebilir.

Unutkanlık Yangına Davetiye Çıkartıyor

Yalnız yaşayan veya ailesiyle olup günün büyük kısmını evde yalnız geçiren yaşlılar için yangın önemli tehlikelerden biri. Demans gibi hastalıklar ya da kullanılan kimi ilaçların etkisiyle yaşanan unutkanlıklar, evde tehlikelere neden olabilir. Özellikle çaydanlık ya da tencerelerin altı yanmaya başlamışsa, büyüklere yemek veya içecek bırakırken termos benzeri kapların kullanımı çok daha sağlıklı olacaktır.  Elektrikli cihazların, ısınınca kendiliğinden kapanacak özellikte seçilmesi de önemli.

Üç Yaşlıdan Biri, Yılda Bir Düşüyor

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 65 yaş üzerindeki her 3 kişiden biri, yılda en az 1 kere düşüyor. Düşmelerin yüzde 20’si kafa travması gibi ciddi yaralanmalarla sonuçlanıyor. Kadınlarda düşme riski, kemik erimesi nedeniyle erkeklerden fazla olurken, en çok düşülen yer ise banyo. Bir kere düşen yaşlı, düşme korkusu ile hareketlerini kısıtlıyor. Ne yazık ki bu durum kondisyon kaybı nedeniyle daha çok düşme riski taşıyor.

Yaşlılar için Güvenlik Listesi

Evdeki büyüklerin güvenliklerini sağlamak için risk oluşturabilecek etkenleri azaltıcı önlemler işinize yarayabilir. 

• Her şeyden önce yaşlıların kullandıkları gözlük, işitme cihazı gibi medikal ürünlerin çalışır halde ve hastanın durumuna uygun olması sağlanmalı.
• Sabit telefon veya cep telefonları, kolay kullanabilecekleri şekilde olmalı. Acil durum telefon numaraları ulaşabilecekleri yerlerde bulundurulmalı.
• Evdeki halı ve kilimler, terlikler, kaydırmaz özellikli tercih edilmeli.
• Evin içindeki kablolar düşmeye, elektrik çarpmasına neden olabileceğinden mutlaka düzenlenmeli.
• Mutfak eşyaları, giysi gibi ürünler üst raflara değil, sandalye kullanmadan erişebilecekleri yerlere konulmalı.
• Mutfak eşyaları, saydam değil daha kolay görülebilen renklerde seçilirse kazaları azaltabilir. Ayrıca ağır taşıma kapasiteleri düştüğünden daha hafif ve küçük mutfak gereçleri seçilebilir.
• Evdeki aydınlatmalar yeterli seviyede olmalı.
• Takılıp düşmeye neden olabilecek sehpalar salonun ortasına değil, koltuklar arasına yerleştirilmeli. Çiçekler, biblo ve süs eşyaları geçişleri engellemeyecek şekilde konulmalı veya kaldırılmalı.
• Banyoda mutlaka tutunma barları kullanılmalı. Zeminler kuru tutulmalı, kaydırmaz paspaslar ve terlikler tercih edilmeli. Girip çıkarken düşmelere neden olduğundan küvet yerine oturaklı sistemler seçilmeli.
• Ev hayvanları, yalnız yaşayanlar için can dostu ve moral kaynağı oluyor ancak çok hareketli hayvanların, yaşlıların düşmesine neden olabileceği, hatta hayvanların da yaralanabileceği değerlendirilmeli.
• Sosyal etkileşim, yaşlıların moralini yükseltmesinin yanı sıra depresyon ve demans riskine karşı büyük önem taşıyor. Kendi evlerinde yaşasalar bile ziyaret ederek durumları, ihtiyaçları takip edilmeli.
• Denge ve kas gücünü artırmayı destekleyen egzersizler, tüm günü evde geçiren büyüklere güç verecektir. Evde olsalar bile sağlık durumlarına uygun şekilde hareket etmeleri teşvik edilmeli.